Hidrolik Hortum Seçiminde Yapılan Kritik Hatalar | Ahmet İpek

Hidrolik Hortum Seçiminde Yapılan Kritik Hatalar | Ahmet İpek

Hidrolik Hortum Seçiminde Yapılan Kritik Hatalar

(Sistemi Sessizce Öldüren Detaylar)

Hidrolik sistemlerde arızaların önemli bir bölümü; pompa, valf veya silindirden değil, yanlış seçilmiş veya yanlış uygulanmış hidrolik hortumlardan kaynaklanır. Oysa hidrolik hortumlar yalnızca bir bağlantı elemanı değil, sistemin basınç taşıyan aktif bileşenleridir.

Bu yazıda, sahada en sık karşılaşılan hidrolik hortum kaynaklı hataları ve bu hataların yol açtığı teknik problemleri, uygulama örnekleriyle ele alıyorum.

 

Çalışma Basıncına Göre Değil, Fiyata Göre Hortum Seçimi

En yaygın hata, hidrolik hortumun yalnızca nominal basınç değerine bakılarak seçilmesidir.

❌ Yapılan hata:

Darbe basınçlarının hesaba katılmaması

Emniyet katsayısının göz ardı edilmesi

“Bu hortum yeter” yaklaşımı

✅ Doğru yaklaşım:

Hortum seçimi maksimum sistem basıncına göre değil, darbe + pik basınçlara göre yapılmalıdır

EN ve SAE standartlarına uygunluk kontrol edilmelidir

Sonuç: Yanlış basınç sınıfı, hortum patlamalarına ve ciddi iş güvenliği risklerine yol açar.

 

Yanlış Hortum Bükülme Yarıçapı (Minimum Bend Radius)

Hidrolik hortum arızalarının büyük bir kısmı, hortumun izin verilen minimum bükülme yarıçapının altında çalıştırılmasından kaynaklanır.

❌ Yapılan hata:

Dar alanlarda hortumu zorlayarak montaj

Dirsek yerine hortumu bükerek yön değiştirme

✅ Doğru yaklaşım:

Üretici kataloglarındaki minimum bükülme yarıçapı mutlaka dikkate alınmalıdır

Gerekli noktalarda dirsek veya boru ile geçiş yapılmalıdır

Sonuç: İç tel kırılması → dışarıdan görünmeyen ama ani patlamaya giden süreç.

 

Ortam Şartlarının Göz Ardı Edilmesi

Hidrolik hortumlar yalnızca basınçla değil, çevresel faktörlerle de zorlanır.

❌ Yapılan hata:

Yüksek sıcaklıkta standart kauçuk hortum kullanımı

Kimyasal, UV veya aşındırıcı ortamlarda korumasız hortumlar

✅ Doğru yaklaşım:

Ortam sıcaklığı, yağ tipi ve dış etkenler analiz edilmeli

Gerekirse paslanmaz çelik spiral veya PTFE hortumlar tercih edilmelidir

Sonuç: Dış kaplama çatlamaları, erken yaşlanma ve ani arızalar.

 

Yanlış Rakor ve Bağlantı Seçimi

Hidrolik hortum kadar, onu tamamlayan rako r ve bağlantı elemanları da kritik öneme sahiptir.

❌ Yapılan hata:

Hortum ile uyumsuz rakor kullanımı

Konik–düz diş uyumsuzlukları

Yanlış sıkma torkları

✅ Doğru yaklaşım:

Hortum–rakor uyumu üretici tavsiyelerine göre yapılmalı

Montaj sırasında tork değerleri uygulanmalıdır

Sonuç: Mikro kaçaklar → yağ kaybı → sistem performans düşüşü.

 

Hortumun Sistem Tasarımından Bağımsız Düşünülmesi

Birçok projede hortum, tasarımın en son aşamasında ele alınır. Bu yaklaşım ciddi bir mühendislik hatasıdır.

❌ Yapılan hata:

Hortum güzergâhının önceden planlanmaması

Titreşim ve hareketli parçaların dikkate alınmaması

✅ Doğru yaklaşım:

Hortum güzergâhı tasarım aşamasında belirlenmeli

Gerekirse kelepçe, spiral koruma ve titreşim payı eklenmelidir

Sonuç: Hortum sürtünmesi, dış kaplama hasarı ve kopmalar.

 

Sonuç: Hidrolik Hortumlar “Zayıf Halka” Değildir

Doğru seçilmiş ve doğru uygulanmış bir hidrolik hortum, sistemin en güvenilir bileşenlerinden biri olabilir. Ancak yanlış seçim ve montaj, en güçlü hidrolik sistemleri bile kısa sürede devre dışı bırakır.

Ahmet İpek, endüstriyel ve OEM hidrolik projelerde hortumları yalnızca bağlantı elemanı olarak değil, sistemin basınç ve güvenlik taşıyıcısı olarak ele alır.

 

Yazar

Ahmet İpek
Hidrolik Sistemler Uzmanı – Hidroman
Endüstriyel & OEM Hidrolik Çözümler