Gates Hidrolik Hortum Seçim Tablosu | Basınç ve Ölçüler
Gates Hidrolik Hortum Seçim Tablosu | Basınç ve Ölçüler
Gates Hidrolik Hortum Seçim Tablosu
Hidrolik sistemlerde doğru hortum seçimi; çalışma basıncı, debi, hortum iç çapı, sıcaklık, hidrolik yağın özellikleri, uygulama koşulları ve bağlantı tipi gibi birçok parametrenin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Bu sayfada, farklı hidrolik uygulamalar için kullanılan Gates hidrolik hortum modellerini, çalışma basınçlarını, sıcaklık aralıklarını ve karşılık geldikleri EN, SAE ve ISO standartlarını karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.
Gates hidrolik hortum seçim tablosu, doğru hortum tipini ve ölçüsünü belirlemeden önce teknik özelliklerin hızlı şekilde karşılaştırılmasına yardımcı olur.
Hidrolik Hortum Nasıl Seçilir?
Bir hidrolik hortum seçerken yalnızca hortum çapına veya çalışma basıncına bakmak yeterli değildir. Güvenli ve uzun ömürlü bir hortum hattı için aşağıdaki kriterler birlikte değerlendirilmelidir:
- Hortum iç çapı
- Maksimum çalışma basıncı
- Sistem debisi
- Minimum ve maksimum çalışma sıcaklığı
- Hidrolik yağ veya kullanılan akışkanın tipi
- Minimum bükülme yarıçapı
- Hortumun kullanım alanı
- EN, SAE veya ISO standardı
- Bağlantı ve rakor tipi
- Montaj ve hortum güzergâhı
- Titreşim, darbe ve mekanik zorlanma
- Elektriksel iletkenlik gereksinimleri
Gates'in hortum seçim yaklaşımında da hortumun ölçü, sıcaklık ve uygulama koşullarına uygun olması temel kriterler arasında yer alır.
Gates Hidrolik Hortum Çalışma Basınçları
Gates ürün grubunda farklı basınç sınıflarına sahip hortumlar bulunmaktadır. Örneğin mevcut Gates seçim tablosunda bazı yüksek basınçlı modellerde 42,0 MPa (420 bar) çalışma basıncı değerlerine ulaşılırken, farklı ürün gruplarında 35,0 MPa, 28,0 MPa, 21,0 MPa ve daha düşük basınç sınıfları görülmektedir.
Bu nedenle hortum seçerken yalnızca nominal sistem basıncının değil, basınç darbelerinin ve çalışma koşullarınında dikkate alınması gerekir.
Hortumun çalışma basıncı, sistemin maksimum çalışma basıncını karşılamalıdır. Hortum ve bağlantı elemanlarının izin verilen teknik sınırlarının aşılması güvenli değildir.
Gates Hidrolik Hortum Sıcaklık Aralığı
Hidrolik hortum seçiminde sıcaklık da basınç kadar önemlidir.
Gates ürünlerine göre çalışma sıcaklığı ürün tipine bağlı olarak değişebilir. Mevcut seçim tablosunda bazı ürünler -40°C ile +100°C, bazı özel ürünler ise -40°C ile +121°C, +135°C, +150°C veya +155°C gibi farklı sıcaklık aralıklarında sunulmaktadır.
Hortum seçiminde hem hidrolik akışkanın sıcaklığı hem de hortumun bulunduğu ortamın sıcaklığı dikkate alınmalıdır.
Özellikle yüksek sıcaklıkta çalışan sistemlerde, kullanılan hidrolik yağın üretici tarafından belirtilen sıcaklık sınırı da kontrol edilmelidir. Gates teknik dokümanlarında, akışkan sıcaklık sınırının hortumun izin verilen sıcaklık değerinden daha düşük olması durumunda düşük olan limitin esas alınması gerektiği belirtilmektedir.
Hortum İç Çapı ve Debi İlişkisi
Hortum iç çapı, hidrolik sistemde akışkan hızını ve basınç kaybını doğrudan etkiler.
Aynı debide daha küçük iç çapa sahip bir hortum kullanılması akış hızını artırabilir ve basınç kaybının yükselmesine neden olabilir. Daha büyük iç çap ise aynı debide daha düşük akış hızı ve daha düşük sürtünme kaybı sağlayabilir.
Bu nedenle “sistem basıncı uygun” olması tek başına doğru hortum seçildiği anlamına gelmez.
Hortum çapı belirlenirken:
Debi → akış hızı → hortum iç çapı → basınç kaybı
ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Gates teknik dokümanlarında da hortum iç çapının akışkan hızını etkilediği ve debinin artmasıyla basınç kaybının yükseldiği belirtilmektedir.
Gates Hortumlarında EN, SAE ve ISO Standartları
Hidrolik hortum seçiminde kullanılan standart, hortumun konstrüksiyonu ve performans özellikleri hakkında önemli bilgiler sağlar.
Gates ürün grubunda farklı modeller için aşağıdaki standartlara karşılık gelen seçenekler bulunmaktadır:
- EN 853 1SN
- EN 853 2SN
- EN 857 1SC
- EN 857 2SC
- EN 856 4SP
- EN 856 4SH
- SAE 100R1AT
- SAE 100R2AT
- SAE 100R12
- SAE 100R13
- SAE 100R15
- ISO 1436
- ISO 3949
Gates PRO serisinde özellikle EN 857 1SC, EN 857 2SC, EN 853 1SN ve EN 853 2SN sınıflarına yönelik hortum ve bağlantı kombinasyonları bulunmaktadır.
Gates Hidrolik Hortum Seçim Tablosu
Aşağıdaki değerler, Hidroman sayfasındaki Gates hidrolik hortum seçim tablosunda yer alan teknik verilere dayanmaktadır. Ürün seçimi yapılırken güncel üretici katalogları ve ilgili ürünün teknik dokümanı ayrıca kontrol edilmelidir.
| Gates Hortum | Takviye | Sıcaklık | Maks. Çalışma Basıncı* | Standart / Karşılık |
|---|---|---|---|---|
| EFG6K | 4 ve 6 tel spiral | -40/+121°C | 42,0 MPa | EN 856 4SH/4SP, SAE 100R15 |
| G6K | 4 ve 6 tel spiral | -40/+121°C | 42,0 MPa | EN 856 4SH/4SP, SAE 100R15 |
| EFG5K | 4 ve 6 tel spiral | -40/+121°C | 35,0 MPa | EN 856 R13, SAE 100R13 |
| G5K | 4 ve 6 tel spiral | -40/+121°C | 35,0 MPa | EN 856 R13, SAE 100R13 |
| EFG4K | 4 tel spiral | -40/+121°C | 28,0 MPa | EN 856 R12, SAE 100R12 |
| G4K | 4 tel spiral | -40/+121°C | 28,0 MPa | EN 856 R12, SAE 100R12 |
| G3K | 4 tel spiral | -40/+121°C | 21,0 MPa | EN 856 R12, SAE 100R12 |
| G8 | 4 tel spiral | -40/+100°C | 45,0 MPa* | EN 856 4SP |
| M6K | 2 tel örgü | -40/+100°C | 42,0 MPa | EN 857 2SC |
| M5K | 2 tel örgü | -40/+100°C | 35,0 MPa | EN 857 2SC |
| M4K+ | 2 tel örgü | -40/+100°C | 28,0 MPa | EN 857 2SC |
| M3K | 1/2 tel örgü | -40/+100°C | 21,0 MPa | EN 857 1SC/2SC, SAE 100R17 |
| G2 | 2 tel örgü | -40/+100°C | 40,0 MPa* | EN 853 2SN, SAE 100R2AT |
| G1 | 1 tel örgü | -40/+100°C | 22,5 MPa* | EN 853 1SN, SAE 100R1AT |
| G2L | 2 tel örgü | -57/+100°C | 40,0 MPa* | EN 853 2SN, SAE 100R2AT |
| G2H | 2 tel örgü HT | -40/+135°C | 11,2 MPa* | SAE 100R2AT |
| G1H | 1 tel örgü HT | -40/+135°C | 6,3 MPa* | SAE 100R1AT |
| 3TE | 2 tekstil örgü | -40/+100°C | 14,5 MPa* | EN 854 3TE |
| 2TE | 1 tekstil örgü | -40/+100°C | 7,5 MPa* | EN 854 2TE |
| GMV | 1 spiral / 2 tekstil | -40/+135°C | 2,4 MPa* | SAE 100R4 |
*Çalışma basıncı hortum çapına ve ürün konfigürasyonuna göre değişebilir. Tablo, ürünlerin tüm ölçülerindeki tek bir ortak basınç değeri olarak değerlendirilmemelidir. Güncel üretici teknik dokümanı esas alınmalıdır.
Gates Hidrolik Hortum Ölçüleri
Hidrolik hortumlarda ölçüler genellikle dash size (-3, -4, -5, -6, -8, -10, -12, -16 vb.) üzerinden ifade edilir.
Ancak dash size tek başına yeterli değildir. Doğru seçim için:
- Hortumun nominal iç çapı belirlenmeli,
- Sistem debisi kontrol edilmeli,
- İzin verilen akış hızı değerlendirilmelidir,
- Çalışma basıncı kontrol edilmelidir,
- Hortumun minimum bükülme yarıçapı incelenmelidir,
- Kullanılacak rakor ve bağlantı tipi belirlenmelidir.
Özellikle mevcut bir hortumun değiştirilmesinde yalnızca dış çapı ölçerek yeni hortum seçmek doğru bir yöntem değildir.
Hidrolik Hortum Seçiminde STAMP Yöntemi
Hidrolik hortum seçiminde kullanılan yaygın yaklaşımlardan biri STAMP metodudur.
S – Size: Hortum ölçüsü
T – Temperature: Çalışma sıcaklığı
A – Application: Uygulama ve kullanım koşulları
M – Media: Kullanılan akışkan
P – Pressure: Çalışma basıncı
Bu beş kriter, doğru hortum seçiminin temelini oluşturur.
Örneğin bir maden makinesinde kullanılan hortum ile sabit bir endüstriyel hidrolik ünitedeki hortumun çalışma koşulları aynı olmayabilir. Bu nedenle aynı çap ve basınç değerine sahip iki hortumun her uygulamada birbirinin yerine kullanılması uygun olmayabilir.
Hortum Montajında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Doğru hortum seçiminin yanında doğru montaj da önemlidir.
Hortum:
- Gereğinden fazla gerilmemeli,
- Burulmamalı,
- Ezilmemeli,
- Keskin şekilde bükülmemeli,
- Minimum bükülme yarıçapının altında kullanılmamalı,
- Sıcak yüzeylerden uygun şekilde uzaklaştırılmalı,
- Hareketli ekipmanlarda uygun güzergâhla monte edilmelidir.
Gates teknik dokümanları da hortumun montaj sırasında gerilmemesi, burulmaması, ezilmemesi ve minimum bükülme yarıçapının altına indirilmemesi gerektiğini özellikle belirtmektedir.
Gates Hidrolik Hortum ve Rakor Seçimi
Hortum ile rakor birbirinden bağımsız değerlendirilmemelidir.
Doğru bir hortum grubu için:
Hortum + rakor + presleme yöntemi + bağlantı standardı
birlikte değerlendirilmelidir.
EN, SAE ve ISO standartlarının yanı sıra ekipman üreticisinin orijinal bağlantı ölçüleri de kontrol edilmelidir.
Hidrolik hortum grubunun çalışma basıncı, sistemde kullanılan tüm bileşenlerin izin verilen değerleriyle uyumlu olmalıdır.
Hidrolik Hortum Değişiminde Neler Kontrol Edilmeli?
Mevcut bir hortumu yenilemeden önce aşağıdaki bilgiler mümkün olduğunca tespit edilmelidir:
- Hortum markası ve model kodu
- Hortum iç çapı
- Hortum dış çapı
- Çalışma basıncı
- Hortum uzunluğu
- Akışkan tipi
- Çalışma sıcaklığı
- Bağlantı tipi
- Rakor diş ölçüsü
- Rakor yönü
- Dirsek ve açı bilgileri
- Hortum güzergâhı
- Ekipmanın çalışma hareketi
Bu bilgiler doğru hortum ve bağlantı elemanı kombinasyonunun belirlenmesine yardımcı olur.
Hidroman ile Hidrolik Hortum Çözümleri
Hidroman, endüstriyel ve mobil hidrolik sistemler için özel üretim hidrolik hortum hatları, hortum montajı, test ve servis çözümleri sunmaktadır.
Hidrolik hortum seçiminde yalnızca ürün koduna göre değil; basınç, debi, sıcaklık, akışkan, bağlantı tipi ve uygulama koşullarına göre teknik değerlendirme yapılabilir.
Özellikle yüksek basınçlı ve kritik uygulamalarda doğru hortum seçimi kadar, doğru rakor seçimi, kontrollü presleme, montaj ve test süreçleri de önemlidir.
Arıza oluştuktan sonra değil, arızaya girmeden önce.
Önemli Teknik Not
Bu sayfadaki Gates ürün ve teknik değerleri bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Hortum seçimi yapılırken kullanılacak ürünün güncel Gates teknik kataloğu, ürün datasheet'i ve ilgili standartları esas alınmalıdır. Çalışma basıncı ve sıcaklık değerleri hortumun ölçüsüne, uygulamasına ve kullanılan akışkana göre değişebilir.