Endüstriyel Yağ Temizliği ve Filtre Seçim Kılavuzu - Hidroman
Endüstriyel Yağ Temizliği ve Filtre Seçim Kılavuzu - Hidroman
Hidrolik Sistemlerde Gizli Tehlike: Yağ Kirliliği ve Stratejik Filtrasyon Rehberi
Hidrolik sistemlerin kalbi olan yağ, sistemin performansı ve ömrü için kritik bir öneme sahiptir. Ancak endüstriyel veriler, hidrolik sistemlerde meydana gelen arızaların %70-80 gibi büyük bir oranının kirletici unsurlardan kaynaklandığını göstermektedir. Bu yazımızda, gözle görülmeyen ancak sisteminizi durma noktasına getirebilen kirlilik türlerini ve modern filtrasyon çözümlerini detaylandıracağız.
- Hidrolik Yağda Kirlilik Nedir? (Doğru Bilinen Yanlışlar)
Sanayide genellikle yağın renginin koyulaşması veya parmakla hissedilen parçacıklar bir kirlilik ölçütü olarak kabul edilir. Oysa en zarar verici partiküller genellikle 10 mikron ve altındaki, gözle görülmeyen boyutlardadır. Karşılaştırma yapmak gerekirse, ortalama bir insan saçı 100 mikron kalınlığındadır.
Kirletici Unsurlar Nelerdir?
- Katı Kirleticiler: Kum, kaynak cürufu, metal talaşları, pas ve conta atıkları.
- Sıvı Kirleticiler: Su ve farklı yağ karışımları.
- Gaz Kirleticiler: Hava (köpüklenmeye ve kavitasyona neden olur).
- Partikül Boyutu ve Sisteme Etkileri: Silt vs. Yonga
Kirlilik, sistem elemanları üzerindeki etkisine göre iki ana grupta incelenir:
- Silt (İnce Tanecikler): 5 mikrondan küçük parçacıklardır. Sistem elemanlarına uzun vadede zarar vererek verimliliği düşürürler.
- Yonga: 5 mikrondan büyük parçacıklardır. Sistem elemanlarında ani ve kalıcı hasarlara yol açma potansiyeline sahiptirler.
Örneğin, bir yön valfinin sürgü ile gövdesi arasındaki tolerans sadece 5-25 mikron arasındadır. Bu aralığa giren sert bir partikül, yüzeyleri zımparalayarak veya mikro kaynaklar oluşturarak (adezyon) ciddi aşınmalara neden olur.
- Yağ Sisteme Nasıl Kirli Girer?
Birçok işletme yeni yağın "temiz" olduğunu varsayar. Ancak ölçümler, yeni varillenmiş yağların bile hidrolik devreler için genellikle yetersiz temizlikte (NAS 12 seviyelerinde) olduğunu göstermektedir.
- Nakliye ve Depolama: Tankerle taşıma sırasında nefes alan kapaklardan giren nem ve toz kirliliği başlatır.
- Varil Üretimi: Varillerin üretim sonrası yıkanmaması, içlerinde kaynak çapağı kalmasına neden olabilir.
- Yoğuşma: Sıcaklık değişimleri nedeniyle varil içinde oluşan su damlacıkları yağa karışarak korozyonu tetikler.
- Filtrasyon Stratejileri ve Filtre Tipleri
Sistemi korumak için farklı noktalarda doğru filtre seçimi hayati önem taşır:
- Emiş Filtreleri: Pompayı kaba partiküllerden korumak için kullanılır (Genellikle 100 µm metal örgü).
- Basınç Filtreleri: Özellikle hassas oransal ve servo valfleri korumak için pompadan hemen sonra yerleştirilir (Fiberglas, <20 µm).
- Dönüş Filtreleri: Tanktaki yağın daima temiz kalmasını sağlamak için sistemden dönen yağı süzer.
- Su Tutucu Filtreler: Yağdaki serbest suyu jel haline getirerek hapseden özel selüloz-polimer yapılı elemanlardır.
- Ekonomik Gerçek: Yağ Değişimi mi, Filtrasyon mu?
Türk sanayisinde yağ kullanım oranı, gerçek ihtiyacın 4.4 katıdır (%440 fazlası). İşletmeler genellikle tonlarca yağı değiştirmek için bütçe ayırırken, yağın ömrünü uzatacak filtrasyon teknolojilerine yatırım yapmaktan kaçınmaktadır. Oysa düzenli kirlilik takibi ve vakumlu su ayrıştırma (Vakum Dehidrasyon) gibi yöntemlerle yağ ömrünü katlamak ve duruş maliyetlerini minimize etmek mümkündür.
Sonuç olarak; Hidrolik sistemlerinizde uzun ömür ve yüksek performans istiyorsanız, "yağın temiz görünmesi" ile yetinmemelisiniz. ISO 4406 veya NAS 1638 standartlarına uygun temizlik derecelerini hedefleyen profesyonel bir filtrasyon stratejisi benimsemek, işletmenizin rekabet gücünü artıracaktır.
Hidroman olarak, sisteminize özel filtrasyon çözümleri ve yağ temizliği analizleri ile operasyonel mükemmelliğinizi destekliyoruz.